لاتاری آمریکا چیست و چرا آمریکا هر سال گرین کارت قرعه‌کشی می‌کند؟
از قانون ۱۹۹۰ تا ۲۰ میلیون ثبت‌نام در سال: لاتاری گرین کارت چطور کار می‌کند، چرا آمریکا آن را راه انداخت و چند نکته جالب که احتمالاً نمی‌دانستید.
· ۵ دقیقه مطالعه
هر سال میلیون‌ها نفر از سراسر دنیا اسمشان را در یک قرعه‌کشی می‌نویسند که جایزه‌اش اقامت دائم آمریکاست. در ایران به آن «لاتاری» می‌گوییم، اما اسم رسمی‌اش برنامه ویزای تنوع (Diversity Visa Program یا به‌اختصار DV) است. در این مقاله می‌بینیم این برنامه دقیقاً چیست، چرا دولت آمریکا اصلاً چنین کاری می‌کند و چند نکته جالب درباره‌اش.
لاتاری گرین کارت دقیقاً چیست؟
لاتاری یک برنامه رسمی دولت آمریکاست که وزارت امور خارجه آن کشور برگزار می‌کند. هر سال تا ۵۵ هزار ویزای مهاجرتی از این راه به آدم‌هایی داده می‌شود که به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. کسی که ویزا بگیرد و وارد آمریکا شود، گرین کارت (اقامت دائم) می‌گیرد و می‌تواند همراه همسر و فرزندان مجردِ زیر ۲۱ سالش آنجا زندگی و کار کند.
شرکت در لاتاری پیچیده نیست. کافی است:
- در کشوری به دنیا آمده باشید که در فهرست کشورهای مجاز است (ایران در این فهرست است)،
- دیپلم دبیرستان داشته باشید، یا در پنج سال اخیر دو سال سابقه کار در شغلی داشته باشید که دست‌کم دو سال آموزش یا تجربه لازم دارد،
- و فرم را در بازه ثبت‌نام، فقط در سایت رسمی dvprogram.state.gov، درست پر کنید.
چرا آمریکا گرین کارت را قرعه‌کشی می‌کند؟
بیشتر مهاجرت قانونی به آمریکا از دو راه انجام می‌شود: خانواده (کسی که فامیل نزدیکش شهروند یا مقیم آمریکاست) و کار (کسی که کارفرمای آمریکایی دارد). مشکل این است که این دو راه بیشتر به نفع کشورهایی است که از قبل مهاجران زیادی در آمریکا دارند. هرچه مهاجران یک کشور بیشتر باشند، فامیل‌ها و آشناهای بیشتری هم می‌توانند پشت سرشان بیایند.
کنگره آمریکا در قانون مهاجرت سال ۱۹۹۰ تصمیم گرفت برای این عدم توازن راهی پیدا کند. نتیجه شد ویزای تنوع: سهمیه‌ای جدا برای مردم کشورهایی که در سال‌های اخیر مهاجر کمتری به آمریکا فرستاده‌اند. قاعده‌اش ساده است:
- اگر در پنج سال گذشته بیش از ۵۰ هزار نفر از یک کشور از راه‌های عادی به آمریکا مهاجرت کرده باشند، متولدان آن کشور آن سال نمی‌توانند در لاتاری شرکت کنند. به همین دلیل کشورهایی مثل هند، چین، مکزیک و کانادا معمولاً در لاتاری نیستند.
- هیچ کشوری نمی‌تواند بیش از ۷ درصد ویزاهای تنوع یک سال را بگیرد، تا سهم یک کشور پرجمعیت کل برنامه را نبلعد.
- ویزاها بین شش منطقه دنیا تقسیم می‌شوند و منطقه‌هایی که مهاجر کمتری دارند سهم بیشتری می‌گیرند.
پس اسم «تنوع» بی‌دلیل نیست. هدف این است که جمعیت مهاجران آمریکا از نظر کشور و فرهنگ متنوع‌تر شود، نه اینکه فقط از چند کشور همیشگی بیایند.
از نامه پستی تا ثبت‌نام اینترنتی
لاتاری امروزی اولین تلاش آمریکا نبود. پیش از آن، در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰، چند برنامه موقت با اسم‌هایی مثل NP-5 و AA-1 اجرا شد که درخواست‌هایش با نامه پستی فرستاده می‌شد.
برنامه دائمی DV از سال مالی ۱۹۹۵ شروع شد. سال‌ها ثبت‌نام همچنان کاغذی بود تا اینکه از دوره DV-2005 کاملاً اینترنتی شد. امروز هم تنها راه ثبت‌نام همان فرم آنلاین سایت رسمی وزارت خارجه آمریکاست.
چند عدد و نکته که شاید نمی‌دانستید
بیش از ۲۰ میلیون ثبت‌نام در یک سال. در دوره DV-2026 بیش از ۲۰٫۸ میلیون ثبت‌نام واجد شرایط به دست وزارت خارجه آمریکا رسید.
ایرانی‌ها جزو برندگان پرتعداد هستند. در همان دوره DV-2026، ۴٬۱۳۷ نفر از ایران انتخاب شدند.
تعداد برنده‌ها از تعداد ویزاها بیشتر است. وزارت خارجه عمداً بیشتر از ویزاهای موجود برنده انتخاب می‌کند، چون می‌داند خیلی‌ها ادامه نمی‌دهند یا رد می‌شوند. مثلاً در DV-2023 حدود ۱۱۹ هزار نفر انتخاب شدند، اما فقط حدود ۵۵ هزار ویزا صادر شد. یعنی برنده شدن فقط یعنی اجازه دارید برای ویزا اقدام کنید، و هرچه زودتر اقدام کنید بهتر است.
مهلت ویزا سفت و سخت است. ویزای هر دوره فقط تا ۳۰ سپتامبر پایان سال مالی همان دوره صادر می‌شود. بعد از آن روز، حتی برنده‌ای که پرونده‌اش آماده است هم شانسش را از دست می‌دهد.
ثبت‌نام تکراری یعنی حذف قطعی. هر نفر فقط یک بار می‌تواند ثبت‌نام کند. در سال مالی ۲۰۲۵ بیش از ۲٫۵ میلیون ثبت‌نام فقط به همین دلیل باطل شد.
زن و شوهر هر کدام جدا ثبت‌نام می‌کنند. اگر متأهل هستید، همسرتان هم می‌تواند ثبت‌نام جداگانه داشته باشد و شما را در فرمش بیاورد. این‌طوری خانواده دو شانس دارد. درباره‌اش در صفحه ثبت‌نام زوج‌ها بیشتر نوشته‌ایم.
کشور تولد همسر هم به کار می‌آید. اگر در کشوری به دنیا آمده‌اید که در لاتاری نیست ولی همسرتان در کشور مجازی متولد شده، می‌توانید با کشور تولد همسرتان شرکت کنید.
از دوره DV-2027 چه چیزی عوض شده است؟
از دوره DV-2027 به بعد دو چیز به ثبت‌نام اضافه شده است:
- طبق قانونی که از فروردین ۱۴۰۵ (آوریل ۲۰۲۶) اجرا شده، متقاضی اصلی باید پاسپورت معتبر داشته باشد و مشخصات و اسکن صفحه اول آن را در فرم بیاورد. همسر و فرزندان برای ثبت‌نام به پاسپورت نیاز ندارند. جزئیاتش را در مقاله پاسپورت برای لاتاری نوشته‌ایم.
- طبق تعرفه جدید کنسولی آمریکا (شهریور ۱۴۰۴)، ثبت‌نام یک دلار هزینه دارد که در سایت دولت آمریکا پرداخت می‌شود.
یک نکته مهم هم برای ایرانی‌ها: از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ طبق فرمان ریاست‌جمهوری آمریکا، به شهروندان ایران ویزای مهاجرتی (از جمله ویزای لاتاری) صادر نمی‌شود. ثبت‌نام همچنان آزاد است، اما اگر این محدودیت تا زمان صدور ویزا برقرار بماند، برنده ایرانی نمی‌تواند ویزا بگیرد. این قوانین ممکن است تا آن زمان تغییر کنند. اگر تابعیت دیگری هم دارید، در بررسی شرایط وضعیتتان را دقیق‌تر ببینید.
شانس را نمی‌شود خرید، اما می‌شود از دستش نداد
قرعه‌کشی کاملاً تصادفی است و هیچ شرکت یا آدمی نمی‌تواند شانس شما را بیشتر کند. چیزی که دست خودتان است این است که ثبت‌نامتان درست باشد. هر سال تعداد زیادی ثبت‌نام به خاطر عکسی که قوانین را رعایت نکرده، جا افتادن اسم یکی از بچه‌ها، یا ثبت‌نام تکراری باطل می‌شود؛ حتی اگر در قرعه‌کشی انتخاب شده باشند.